Handbolti

Í ljósi efnahagsástandsins og þeirrar óvissu sem ríkir nú í samfélaginu hef ég látið vinna samantekt varðandi möguleg úrræði um sálrænan stuðning við börn og ungmenni. Markmiðið með vinnunni er að styðja þá sem starfa að íþrótta- æskulýðs- og tómstundamálum til að veita börnum og ungmennum viðeigandi stuðning og stuðla þannig að velferð þeirra. Þessi samantekt fylgir með í viðhengi og er unnin af Jóhanni Thoroddsen, sálfræðingi,  í samstarfi við samráðshóp sem settur var á laggirnar vegna efnahagsástandsins. Í þeim hópi sitja fulltrúar frá Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Félagi íslenskra framhaldsskóla, Skólameistarafélagi Íslands, Kennarasambandi Íslands, Félagi náms- og starfsráðgjafa, Menntasviði Reykjavíkurborgar og Heimili og skóla. Á heimasíðu ráðuneytisins er einnig að finna leiðbeiningar til barna og ungmenna um líðan í erfiðum aðstæðum.

Víða er sérfræðiþjónusta og þekking til staðar innan íþrótta- og æskulýðsfélaga, í skólum, í sveitarfélaginu og í nærsamfélaginu sem hægt er að nýta. Virk samskipti við heimilin eru sérstaklega mikilvæg nú. Mikilvægt er að stjórnendur íþrótta- og æskulýðsstarfs skoði hvaða leiðir eru fyrir hendi til að takast á við núverandi aðstæður á sem uppbyggilegastan hátt. Þar skiptir miklu máli að sem flestir aðilar taki höndum saman og stuðli þannig áfram að velferð barna og ungmenna í víðum skilningi. Víðs vegar er þegar hafið gott starf vegna efnahagsástandsins og hvet ég ykkur áfram í þeirri vinnu.

Gangi ykkur sem best,
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, menntamálaráðherra

SAMANTEKT VARÐANDI ÚRRÆÐI UM SÁLRÆNAN STUÐNING
Unnið af Jóhanni Thoroddsen, sálfræðingi, fyrir menntamálaráðuneyti

Alvarlegar aðstæður eins og nú ríkja hér á landi láta engan ósnortinn. Það er sama hvort um er að ræða þá sem starfa að íþrótta- æskulýðs- og tómstundamálum, börn, ungmenni eða foreldra þeirra, allir hafa orðið fyrir einhverjum áhrifum. Þau áhrif eru alltaf einstaklingsbundin. Það er hins vegar mikilvægt að gera sér grein fyrir því að þessar aðstæður sem nú ríkja eru tímabundnar aðstæður sem eiga eftir að breytast. Viðbrögð eins og kvíði, ótti, vanmáttur og reiði eru eðlileg viðbrögð við þessum óeðlilegu aðstæðum. Þetta eru erfiðar tilfinningar sem fólk tekst á við og vinnur úr eitt sér eða með stuðningi fjölskyldu, vina, kennara, þjálfara og samstarfsfólks. Gangi úrvinnslan hins vegar erfiðlega er mikilvægt að fólk eigi þess kost að leita aðstoðar fagfólks.

HÉR AÐ NEÐAN ERU NOKKUR ATRIÐI SEM GOTT ER AÐ HAFA Í HUGA OG HAFA REYNST VEL VIÐ ERFIÐAR AÐSTÆÐUR EINS OG NÚ ERU

- Upplýsingar um staðreyndir; hvað hefur gerst, hverjir eru þolendur og hvað þetta hefur í för með sér fyrir starfið, börn, ungmenni og starfsfólk.
- Ef breytingar verða á íþrótta-, æskulýðs- og tómstundastarfi vegna ástandsins í samfélaginu t.d. vegna skerts fjármagns.
- Hvort viðkomandi félag þurfi með einhverjum hætti að bregðast við ástandinu t.d. með aukinni ráðgjöf eða nýjum úrræðum.
- Hvert, hvenær og til hverra hægt er að leita eftir stuðningi og ráðgjöf fyrir starfsfólk, börn og foreldra.
- Hafa aðgengilegt lesefni (bæklinga, einblöðunga) með einföldum upplýsingum um viðbrögð fólks við alvarlegum atburðum og til hvaða uppbyggilegra úrræða fólk getur gripið.

- Vinna sína vinnu og halda daglegu skipulagi í starfinu.
- Halda uppi aga og reglum gagnvart börnum og ungmennum sem fyrr.
- Tala sem mest um allt annað en kreppuna.
- Sækja samverustundir sem í boði eru.
- Halda skemmtanir eins og venja er í starfinu.
- Huga að fjölskyldu og vinum eins og áður og jafnvel meira.
- Efla félagslega þætti.
- Hlæja saman.

- Hvetja starfsfólk, sjálfboðaliða og börn til samvinnu og gagnkvæms stuðnings.
- Hafa vísan stuðning fyrir starfsfólk og sjálfboðaliða ef með þarf.
- Huga að námskeiðum, heimsóknum og skemmtunum fyrir starfsfólk, félagsforystufólk og börn.
- Treysta enn frekar samvinnu við heimilin og efla foreldrastarfið.

- Ýta undir samkennd og að þeir sem koma að íþrótta-, æskulýðs- og tómstundastarfi, börn og ungmenni sýni hvert öðru skilning.
- Hvetja til tjáningar í gegnum listir og íþróttir.
- Skoða bjargir innan viðkomandi starfsemi, íþrótta-, æskulýðs- og tómstundastarfs, skóla, skólaskrifstofu og nærsamfélagsins.
- Leita til náms- og starfsráðgjafa, sálfræðinga og annars fagfólks til að starfa með félögunum ef með þarf.

- Muna eftir styrkleikum sínum og nýta þá.
- Skoða og nýta styrkleika sem fyrir eru.
- Skoða hvað við höfum þrátt fyrir mögulega mikið tap.
- Taka þátt í því sem við kunnum og höfum ánægju af.
- Að sinna náminu, vinnunni, íþróttunum og tómstundunum.

- Halda námskeið í sálrænum stuðningi fyrir starfsfólk, stjórnir, nefndir og ráð.
- Huga að verkefnum sem lúta að forvörnum gagnvart andlegri heilsu barna, ungmenna og starfsmanna.
- Útbúa viðbragðsáætlun gagnvart alvarlegum atburðum.